Deprem Nedir?

Deprem, yer kabuğunun hareket halindeki bölümleri arasındaki iç sürtüşmenin yol açtığı, dünya yüzeyindeki (karada ya da deniz dibindeki) hızlı ve çoğunlukla şiddetli sarsıntıları belirten terim. Hafif depremler, yeryüzünün herhangi bir bölgesinde, büyük depremlerse, genellikle yer kabuğunu oluşturan dilimlerin kenarlarına yakın yerlerde ve yeni yer kabuğunun oluştuğu okyanus orta sırtları boyunca ortaya çıkarlar. En şiddetli ve en sık depremler Büyük Okyanus çevresindeki “ateş çemberi” ile Akdeniz’den Himalaya Dağlarına ve Çin’e uzanan kuşakta gözlenir. Kıyı bölgelerindeki depremler, çoğunlukla deprem dalgalarına yol açarlar.

 

Deprem yer kabuğunun tabanında gerçekleşen magmatik hareketlerin fiziki etkisi ile ortaya çıkan zeminin yer değiştirme hareketidir.

Photo by Nick Bondarev on Pexels.com

Depremin genellikle 30m’yi aşmayan bir derinlikte olan kaynağına deprem merkezi, merkezin dikey olarak tam üstüne gelen yer yüzeyi üstündeki noktayaysa üst merkez (ya da merkez üssü) adı verilir.  Sarsıntı dalgaları üst merkezden hareket ederek, yer kabuğunun çeşitli tabakalarında farklı hızlarla çevreye yayılırlar. Yüzey dalgaları ile kırpma dalgaları üst merkezin yaklaşık 2000 km uzağına aynı anda, basınç dalgalarıysa daha derinden ve daha ağır yol alarak, aynı noktaya daha geç varırlar. Depremlerin boşalan enerjiye bağlı olan şiddeti, Richter ölçeğiyle ölçülür.

Deprem Bilim

Depremleri ve Yer’in iç kesiminde yol açtıkları dalgalar ile sarsıntıları inceleyen bilim dalı (sismoloji). Sarsıntı dalgalarının yer kabuğundaki kayaların içinden hangi hızda gidebileceğini, çeşitli oluşumdaki kayaların ve tabakalar arasındaki ara yüzlerin bu sarsıntı dalgalarını nasıl iteceğini hesaplayan deprem bilim uzmanları (sismologlar), yapay olarak sarsıntı dalgası yaratmak için, patlayıcı maddelerden yararlanır. Yüzeydeki çeşitli noktalarda ölçümler yaparak, alttaki kaya tabakalarının yapısını anlarlar.

Bir Cevap Yazın