Toplum (Endüstri) 5.0 Nedir?

Toplum 5.0 Nedir?

Dünya henüz Toplum 4.0’a uyum sağlayamamışken Japonya Toplum 5.0’a hazırlanmaya başladı. Peki nedir bu toplum 5.0 ?  Toplum 5.0 aslında nesneler arası iletişim, bireylerin bastırılmasının son bulması verim ölçümünden vazgeçilmesi ve değerler toplumunun yaratılması gibi temel konuları bulunan bir sonra ki toplum biçimidir. Bir tanıma göre ise  “Siber uzay ve fiziksel alanı büyük ölçüde bütünleştiren bir sistem tarafından sosyal sorunların çözülmesi ile ekonomik ilerlemeyi dengeleyen insan merkezli bir toplum.”

Toplum 5.0,  Av toplumunu (Toplum 1.0), tarım toplumu (Toplum 2.0), endüstriyel toplumu (Toplum 3.0) ve bilgi toplumunu (Toplum 4.0) takip eder.

toplum 5.0 da siber uzay

Photo by Pixabay on Pexels.com

Topluma Ulaşmak 5.0

Bilgi toplumunda (Toplum 4.0), bilgi ve bilginin kesitsel paylaşımı yeterli değildi ve işbirliği zordu.

İnsanların yapabileceklerinin bir sınırı olduğu için, bilgi taşmaktan gerekli bilgiyi bulma ve analiz etme görevi bir yüktü; yaşa, değişen yeteneklere bağlı olarak emek ve eylem kapsamı kısıtlandı. Ayrıca, azalan doğum oranı ve yaşlanan nüfus ve yerel nüfus azalması gibi konulardaki çeşitli kısıtlamalar nedeniyle, yeterli şekilde yanıt vermek zordu.

Toplum 5.0’daki sosyal reform (inovasyon), mevcut durgunluk hissini ortadan kaldıran ileriye dönük bir toplum, üyeleri birbirine karşılıklı saygı duyan, nesilleri aşan bir toplum ve her bir kişinin liderlik edebileceği bir topluma ulaşmayı hedefler. Aktif ve keyifli bir yaşamı sürmeyi vaad eder.

Toplum 5.0 nasıl çalışır?

Toplum 5.0, siber uzay (sanal uzay) ve fiziksel uzay (gerçek uzay) arasında yüksek derecede yakınsama sağlar. Geçmiş bilgi toplumunda (Toplum 4.0), insanlar İnternet üzerinden siber uzayda bir bulut hizmetine (veritabanları) erişir,  bilgi veya verileri arar, alır ve analiz ederdi.

Toplum 5.0’da, fiziksel uzaydaki sensörlerden gelen büyük miktarda bilgi siber uzayda biriktirilir. Siber uzayda, bu büyük veriler yapay zeka (Artificial Intelligence) ile analiz edilir. Analiz sonuçları fiziksel uzaydaki insanlara çeşitli biçimlerde geri gönderilir.

Geçmişteki bilgi toplumunda yaygın uygulama, ağ aracılığıyla bilgi toplamak ve bu bilginin insanlar tarafından analiz edilmesiydi. Ancak Toplum 5.0’da insanlar, nesneler, sistemlerin tümü siber uzayda birbirine bağlıdır. Yapay zeka ile elde edilen, insanların yeteneklerini aşan optimum sonuçlar fiziksel alana geri gönderilir (feed back). Bu süreç, sektöre ve topluma daha önce mümkün olmayan şekillerde yeni değerler getiriyor.

toplum 5.0 da uzay ile nesnesel iletişiim

Photo by Markus Spiske on Pexels.com

Toplum 5.0 Ekonomik Kalkınmayı Dengeler ve Sosyal Sorunları Çözer

Japonya’yı ve dünyayı çevreleyen ortamın köklü bir değişim çağında olduğu söylenebilir. Ekonomi büyüdükçe, yaşam varlıklı (refah) ve elverişli hale geliyor, enerji ve gıda maddelerine olan talep artıyor, yaşam süresi uzuyor ve yaşlanan toplum ilerliyor. Ek olarak, ekonominin küreselleşmesi ilerliyor, uluslararası rekabet giderek şiddetleniyor ve zenginliğin yoğunlaşması ve bölgesel eşitsizlik gibi sorunlar artıyor. Bu tür bir ekonomik gelişmeye karşı (bir ödün olarak) çözülmesi gereken sosyal sorunlar, giderek daha karmaşık hale geldi. Burada, sera gazı (GHG) emisyonlarının azaltılması, artan üretim ve gıda maddesi kaybının azaltılması, yaşlanan toplumla ilişkili maliyetlerin azaltılması gibi çeşitli önlemler gerekli hale gelmiştir.

Dünyadaki bu tür büyük değişiklikler karşısında, tümü bir toplumun gidişatını etkileyebilecek IoT(Nesnelerin İnterneti), robotik, yapay zeka ve büyük veri gibi yeni teknolojiler ilerlemeye devam ediyor. Japonya, bu yeni teknolojileri tüm endüstrilerde ve sosyal faaliyetlerde birleştiren ve paralel olarak hem ekonomik kalkınma hem de sosyal sorunlara çözüm sağlayan yeni bir toplum olarak Toplum 5.0’ı gerçeğe dönüştürmek istiyor.

Ekonomik Kalkınma ve Toplumda Toplumsal Sorunlara Çözüm 5.0

Toplum 5.0’da, inovasyon yoluyla yaratılan yeni değer, bölgesel, yaş, cinsiyet ve dil farklarını ortadan kaldıracak. Çeşitli bireysel ihtiyaçlara ve gizli ihtiyaçlara göre hassas bir şekilde uyarlanmış ürün ve hizmetlerin sağlanmasını sağlayacaktır. Böylelikle hem ekonomik kalkınmayı teşvik eden hem de sosyal sorunlara çözüm bulabilen bir topluma ulaşmak mümkün olacaktır.

Bununla birlikte, böyle bir topluma ulaşmak, beraberinde çeşitli zorluklarıda getirecek  ve bu süreç kolay olmayacak. Japonya, model bir gelecek toplumu sunmak için zorlu sorunlarla karşılaşan bir ülke olarak dünyada bir ilk olmak amacıyla bunlarla doğrudan yüzleşmeyi planlıyor.

Toplum 5.0 İnsan Merkezli Bir Toplum Oluşturacak

Toplumda şimdiye kadar genel olarak sosyal, ekonomik ve örgütsel sistemlere öncelik verilmiş. Bunun sonucunda bireylerin bireysel yeteneklere ve diğer nedenlere bağlı olarak aldıkları ürün ve hizmetlerde boşluklar oluşmuştur. Buna karşılık, Toplum 5.0, siber uzay ve fiziksel alan arasında gelişmiş yakınsama sağlayarak, yapay zekanın büyük verilere ve robotlara dayalı olarak, insanların şimdiye kadar yaptığı işleri ve ayarlamaları bir etken olarak gerçekleştirmesini veya desteklemesini sağlar. Bu, insanları günlük hantal işlerden ve özellikle iyi olmadıkları görevlerden kurtarır. Yeni değerler yaratarak, yalnızca ihtiyaç duydukları anda ihtiyaç duyan insanlara ihtiyaç duyulan ürün ve hizmetlerin sağlanmasını sağlar. Böylece tüm sosyal ve organizasyonel sistemi optimize eder.

Bu, yapay zeka ve robotlar tarafından kontrol edilen ve izlenen bir gelecek değil, her insana odaklanan bir toplumdur.

toplum 5.0 siber iletişim çağı olacak

Photo by Markus Spiske on Pexels.com

Bu niteliklerle Toplum 5.0’a ulaşmak, sadece Japonya’nın değil, dünyanın da önemli sosyal sorunları çözerken ekonomik kalkınmayı gerçekleştirmesini sağlayacaktır. Ayrıca Birleşmiş Milletler tarafından oluşturulan Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerinin (SDG’ler) karşılanmasına da katkıda bulunacaktır.

Japonya, herkesin enerji dolu yüksek kaliteli bir yaşamın tadını çıkarabileceği insan merkezli bir topluma (Toplum 5.0) ulaşan dünyadaki ilk ülke olmayı hedefliyor. Bunu, çeşitli sektörlerde ve sosyal faaliyetlerde ileri teknolojileri birleştirerek ve yeni değer yaratmak için yeniliği teşvik ederek başarmayı amaçlamaktadır.

Bu yazı https://www8.cao.go.jp/cstp/english/society5_0/index.html   sitesinden alınmış mümkün oluğunca Türkçe’ye çevrilmiştir. Yazının aslını okumak için linke tıklayınız.

 

Bir Cevap Yazın