Güneş

Güneş :

Dünyamız ile Güneş Sistemi içindeki öteki gezegenlerin ve başka gök cisimlerinin çevresinde dolandığı yıldız. Güneş çok sıcak gazlardan oluşmuş ışık saçan bir yuvarlaktır. Güneş kütlesinin % 69,0’u hidrojen, % 28’i helyum, % 2,5 kadarı karbon, azot, oksijen, kükürt, demir, magnezyum, silisyum gibi elementlerden oluşur öteki elementlerin bulunuş oranları çok düşüktür. Güneş Dünyadan çok büyüktür; Güneş yanında Dünya, futbol topu yanındaki mercimek tanesi gibidir.

Çapı 1.393 Mm, olan Güneş kendi ekseni çevresinde büyük bir hızla döner; ekvatorundaki dönme hızı (24,65 günde bir dönüş) kutuplardaki hızdan (yaklaşık 34 günde bir dönüş) daha büyüktür. Güneş’in tümü ile gazlardan yapılmış olmasına karşın göz aldanması nedeni ile sanki bir yüzeyi varmış gibi görünür ; bu da Güneş’ in gözümüzle gördüğümüz en dış bölümüne Fotosfer (ışıkküre) adı verilir ;buradaki sıcaklık yaklaşık 6000 K. kadardır. Bu sıcaklığa karşın merkezdeki 20.000.000 K. derecesine ulaşan sıcaklığa ve korona bölgesinin 1.000.000 K. derecesini bulan sıcaklığı yanında fotosfer serin bir bölge sayılabilir. Ancak bu serinlik görecelidir. Çünkü elektrik ampullerindeki tungsten (volfram) telinin sıcaklığı tel akkora, ısınıp ışık verdiği zaman ancak 3000 K. kadardır; 6000 K. sıcaklığında tüm metaller buhar haline geçerler. Güneş lekeleri burada görülür; bunlar girdaplar yapan kütlelerdir, fotosfere doğru yükselirler, sıcaklıkları 4000 K. dolaylarında olduğu için fotosfere oranlar daha koyu (leke gibi) görünürler.

Fotosfer’i kromosfer (renkküre) adını alan bir katman sarar ; fotosfer üstünde yer alan bu katman Güneş tutulduğu zaman teloskopla bakılırsa mor – kırmızı renkli görünür adını da bundan almıştır. Kromosfer kalınlığı 1,5 Mm. ile 15.Mm arasında değişen düzensiz bir gaz katmanıdır.

Güneş mükemmeldir tüm evreni ısıtır

Photo by Pixabay on Pexels.com

Güneş’teki patlamalar ve fışkırmalar ışıklı çok büyük sorguçlar biçiminde fotosferi de geçerek korona (taç) bölümüne kadar uzanır, seyreltik gazlardan oluşan bu ışıklı dillerin bazen uzaya doğru kaybolup gittiği görülür. Korona bölümü ise Güneş tutulması sırasında görülen, seyreltik gazlardan oluşmuş ve az ışıklı dış atmosferdir; kalınlığı düzensiz olan bu katman milyonlarca kilometreye kadar uzanır. Korona’nın beyaz ışıklı parlaklığı dolunay parlaklığı kadardır. Bunun Jüpiter’in yörüngesine kadar geldiği saptanmıştır. Buna göre de Yer , korona’nın içinde kalır ; korona’nın bu uzaklıkta yaptığı etkiye Güneş rüzgarı denir. Güneş yıldızlar ortalamasından biraz daha küçük, orta yaşlı ve normal bir yıldızdır. Samanyolu’nun sarmal kollarının birisi içinde yer alır.

Bir Cevap Yazın