Beyin

BEYİN:

Omurilikle birlikte merkez sinir sistemini meydana getiren ve sinir sistemini meydana getiren ve sinir hücrelerinin tüm etkinliklerini düzenleyen karmaşık organ. Omurgasızlarda beyin, bir Gangilyon’ dan başka bir şey değildir. Omurgalılarda ise daha gelişmiştir; evrim düzeyinin alt basamaklarındaki omurgalılarda silindir biçimli daha üst basamaklardaki omurgalılarda ise daha iri, daha çok farklılaşmış ve daha yuvarlak bir biçim almıştır. Aralarında insan da bulunmak üzere evrim düzeyinin üst basamaklarında yer alan omurgalılarda beyin, son derece gelişmiş bir beyin kabuğunun denetimi altında bulunur.

Beyin gerekli tek şeydir.!

Beyin, aralarında bağlantılar bulunan milyarlarca sinir hücrelerinden (nöronlar) ve bunlara destek sağlayan hücrelerden (neuroglia) oluşmuştur. Kan dolaşımı ve özellikle kan basıncının düzenlenmesi, bu hücrelerin yeterince oksijenlenmesini sağlayacak biçimde ayarlanmıştır. Bu oksijen sağlanamazsa, nöronlar birkaç dakika içerisinde ölür. Kafatasının (Baş iskeleti) içinde çok iyi bir biçimde korunmuş durumda olan beynin çevresinde, omurilikte olduğu içinde çok iyi bir biçimde korunmuş durumda olan beynin çevresinde, omurilikte olduğu gibi üç kat beyin zarı (meninks) vardır. Bunların iç bölümdeki iki tanesi arasında, tuzlar ve glikozca zengin sulu bir çözelti olan beyin – omurilik sıvısı (BOS) bulunur. BOS aynı zamanda, beyindeki dört karıncığı (ventrikülleri) ve omuriliğin merkezi kanalını da doldurmaktadır. Karıncıklarla beyin zarları arasındaki BOS dolanlımı engellenecek olursa, hidrosefali adını verdiğimiz durum ortaya çıkar. Bunu düzeltmek için BOS’ nın yapay bir yolla kalp kulakçığına akıtılması gerekebilir. İnsan beyni üç bölüme ayrılır:

 Arka Beyin:

Kalp atışını ve solunumu idare eden, hayati merkezleri, içeren ponstan ve vücudun dengesini, durumunu ve koordine hareketlerini denetleyen cerebellum (beyincik)’dan oluşur.

 Orta Beyin:  

Beyin sapındaki refleksler için küçük ancak önemli bir merkez oluşturan, yanı sıra kafa sinirlerinin çekirdeklerini ve formatio retucalarisi içerir.

Beyin gerekli tek şeydir.!

Ön Beyin (asıl beyin ):

Beyin kabuğuna duyu uyuranları taşıyan talamas’u; otonom sinir sistemini, besin ve sıvı alınımını ve ısı düzenlenmesini denetleyen, hipofiz beziyle yakın ilişkileri olan hipotalamus’u (Pineal Cisim) içerir. Asıl Beyin (ya da ön beyin) tüm beyinin üçte ikisini oluşturur. Ve derin kıvrımları olan bir yüzeyi vardır. İki yarımküreye ayrılmıştır. Bunun görev yapan asıl bölgeleri, altında sinir liflerinden yapılı geniş bir beyaz tabaka yer alan beyin kabuğu ile, kas kontroluyla ilgili olan bazal gangliyonlardır (bu bazal gangliyonların rahatsızlanması, Parkinson hastalığına yol açar). Her bir yarımkürede istemli hareketleri kontrol eden bir motor korteks ile deriden gelen duyuları algılayan bir duyu korteksi vardır.

 

Beyin kabuğunun diğer bölgeleri konuşma    (Afazi; Konuşma ve Bozuklukları), Bellek ve görme, koku, ses gibi duyuların (Duyular) algılanması işlevlerinde rol oynar. Soyut düşünce gibi daha yüksek işlevlerin de beyin kabuğuyla ilgili olması beklenir (Zeka; Öğrenme) . Beynin çeşitli hastalıkları arasında enfeksiyonlar, özellikle menenjit, ensefalit, frengi (Zührevi Hastalıklar) ve abseler;  travma, tümörler, inmeler, multipl skleroz ve erken atrofiye yol açan degenaratif hastalıklar (yerel ya da yaygın) sayılabilir. Beyne ait hastalıkların araştırılmasında değişik biçimlerde uygulanan X –ışınları, belden su alma (BOS’ taki anormallikleri inceleyebilmek için) ve elektroensefalogramdan yararlanılır.  Tedavide ise aralarında antibiyotik ve steroidler de bulunan çok çeşitli ilaçlar kullanılır ve cerrahi girişimler uygulanır.

Bir Cevap Yazın