Ünlü Fotomuhabiri: Ara Güler

  Ara Güler:

Dünyanın en iyi 7 fotoğrafçısından biri olan, savaşlarda foto muhabirliği yapan, birçok dünya lideriyle röportaj yapmış, öykü ve ödül sahibi değerli bir fotoğraf ustası olan Ara Güler’i tanımak istiyorsanız buyurun.

Asıl adı Aram Güleryan olan Ara Güler 1928’de İstanbul’un Beyoğlu ilçesinde doğmuştur. Annesi İstanbullu zengin bir Ermeni ailenin kızı, babası Dacat Güler ise Giresunlu bir eczacıdır. Bu yüzden kendisi Türkiye Ermenisi’dir. Çocukken sinemadan çok etkilenen Ara Güler’e babası 35 mm’lik bir film makinesi ve bir fotoğraf makinesi alarak Yeni İstanbul gazetesinde foto muhabiri olmasını teşvik etmiştir. Ara Güler daha lisedeyken film stüdyolarında sinemacılığın her dalında çalışır. Muhsin Ertuğrul’un yanında tiyatro ve oyunculuk eğitimi almaya başlar. Çünkü yönetmen veya oyun yazarı olma hayali içindeydi. 1950 yılında Yeni İstanbul gazetesinde gazeteciliğe başlamıştır. Bu yıllarda öykü yazmaya başlamış, hatta öyküleri Ermenice gazete ve edebiyat dergilerinde yayınlanmıştır. Bir yandan da İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nde iktisat bölümü öğrenciliği yapıyordu. Ancak gazeteci olmaya karar vermiştir.

Credit: Getty Images/Selin Alemdar

KARİYERİ:

1953’te Paris Magnum Ajansı’na katılmış ve İngiltere’de yayımlanan “Photography Annual Antolojisi” onu dünyanın en iyi 7 fotoğrafçısından biri olarak tanımladı. Aynı yıl Amerikan Dergi Fotoğrafçıları Derneği’ne tek Türk üye olarak kabul edilmiştir.
1954’te Hayat Dergisi’nde fotoğraf bölüm şefi olarak çalışmaya başlamıştır.
1958’de Time-Life, Paris-Match ve Der Stern dergilerinin yakın foto muhabirliği görevlerini üstlendi.
1962’de Almanya’da çok az fotoğrafçıya verilen Master of Leica unvanını kazanır. Ayrıca İsviçre’de çıkan Camera dergisi kendisine özel bir sayı ayırmıştır.
1964’te Ara Güler’in çektiği fotoğraflar Mariana Noris’in ABD’de basılan “Young Turkey” adlı yapıtında kullanılmıştır.
1967’de Japonya’da çıkan “Photography of the World” antolojisinde Richard Avedon ile birlikte bir dizi fotoğrafı yayınlandı.
1968-69 yıllarında Kanada, New York ve Köln’de fotoğrafları adına sergiler açıldı.
1970’te “Türkei” adında fotoğraf albümü Almanya’da yayımlandı.
1972’de Paris Ulusal Kitaplık’ta sergisi açıldı.
1975’te ABD’ye davet edildi. Burada birçok ünlü Amerikalı’nın fotoğraflarını çektikten sonra “Yaratıcı Amerikalılar” adlı sergisini dünyanın birçok kentinde sergiledi.
Yine 1975’te “Kahramının Sonu” adlı bir belgesel film çekmiştir.
1979’da Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin “Foto Muhabirliği” dalındaki birincilik ödülünü almıştır.
1980’de fotoğraflarının bir kısmı Karacan Yayıncılık tarafından “Fotoğraflar” adlı kitabında basılmıştır.
1986’da Hürriyet Vakfı tarafından basılan “Mimar Sinan” kitabını fotoğrafladı.
1989’da “Ara Güler’in Sinemacıları” kitabı basılmıştır.
1991’de Dışişleri Bakanlığı için Halikarnas Balıkçısı’nın “The Sixth Continent” adlı kitabını fotoğraflamıştır.
1992’de yıllarca üstünde çalıştığı Mimar Sinan yapıtlarının fotoğraflarının olduğu “Sinan, Architect of Soliman the Magnificent” adlı kitabı hazırlandı. Bu kitap Fransa, ABD ve İngiltere’de yayımlanmıştır.
1994-95 arasında “Eski İstanbul Anıları, Bir Devir Böyle Geçti ve Yirilmiş Renkler ve Yüzlerinde Yeryüzü” adlı fotoğraf kitapları yayımlanmıştır.

ÖDÜLLERİ:

1979’da Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin “Foto Muhabirliği” dalındaki birincilik ödülünü
2000’de Fransa Legion d’honneur nişanı
2004’te Yıldız Üniversitesi fahri doktora unvanı
2005’te T.C. Cumhurbaşkanlığı Kültür Sanat Büyük Ödülü
2008 İstanbul Fotoğraflarıyla İstanbul Turizm Özel Ödülü
2011 T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Kültür ve Sanat Büyük Ödülü
2016’da “The Leica Hall of Fame” Ödülünü almıştır

Ara Gülere onur ödülü

FOTOĞRAF MAKİNELERİ:

Ara Güler yaşamı boyunca 2 milyondan fazla fotoğraf çekmiştir. Kendisi Türkiye’nin görsel hafızasını oluşturmuştur adeta. Ona yoldaşlık eden fotoğraf makinelerine bakalım.

En çok kullandığı fotoğraf makinesi bir analog makine olan Leica’dır. Hatta çok az kişiye verilen “Master of Leica” unvanı da kendisine verilmiştir.

Ara Güler imzalı Leica M-P geliyor! | Fotoğraf Dergisi

Daha önce Cüneyt Özdemir’e röportaj verdiği sırada yanında en çok bulundurduğu kameranın Canon G9 olduğunu söylemişti.

fotoğraf makineleri

Samsung NX300 de kullandığı dijital makinelerden biriydi. Hatta 2013’te Samsung Ara Güler ve diğer ustaların NX300 ile çektiği fotoğrafları “Ustaların Gözünden Aynasız NX Dönemi” projesi kapsamında sergilemişti.

Ara Güler

Ancak kendisi için fotoğraf makinesinin ne kadar iyi olduğu olduğu önemli değildi. Onun bu konudaki görüşü şu sözlerinden anlaşılabilir: “En iyi makine en iyi fotoğrafı çekseydi, en iyi daktiloya sahip olan en iyi romanı yazardı.”
Güler kendisini fotoğrafçı olarak değil de gazeteci olarak tanımlar. “Ben de gazeteciyim. Fotoğrafçı değilim. Fotoğrafçı bomba patlar kaçar ama gazeteci peşinden gider olayı yakalamaya çalışır. Fotoğrafçı ile gazeteci arasındaki fark budur. Ben de bu yaşa kadar ona göre çalıştım” diyerek düşüncelerini belirmiştir.

Ara Güler Türk fotoğrafçılığının ustası olarak bilinmekle beraber dünya fotoğraf tarihinde de mühim bir konumdadır. Bununla beraber belgesel fotoğrafçılığın ustası olarak da ayrı bir üne sahiptir. Hatta Yavuz Zırhlısı’nın sökümünü anlatan “Kahramanın Sonu” adında bir belgesel film de çekmiştir. Kendisi hakkında Münih Üniversitesi’nde Almanca olmak üzere 6 adet doktora tezi yapılmıştır.

 | İstanbul Color Photos

Ara Güler’i Ara Güler yapan ayrıcalıklı özelliklerden diğeri de dünya liderleri ve ünlülerin fotoğraflarını çekmesi ve onlarla röportaj yapmasıdır. Bu isimler İsmet İnönü, Winston Churchill, Gandi, John Berger, Alfred Hitchcook, Bertrand Russel, Bill Brandt, Salvador Dali ve Picasso’dur. Picasso tüm bu ünlüler arasında en ilginç olayı yaşadığı kişidir muhtemelen. Çünkü Picasso’nun fotoğraf çektirmeyi sevmemesi gibi bir özelliği vardı. Ara Güler’in Picasso’nun 90. yaş günü için yaptığı röportaj Picasso’nun şatosunda gerçekleşmiştir. Bu röportaj sırasında Ara Güler Picasso’nun birçok fotoğrafını çekmeyi başarır. Üst üste fotoğrafının çekildiğini gören Picasso da kendisine “Sen benim bu kadar fotoğrafımı çekiyorsun, ben de senin resmini çizeyim” demiştir. Ara Güler hemen kağıt arayışına koyulmuş ama etrafta temiz bir kağıt bulamamıştır. Nihayet kütüphaneden bir kitap bulmuş ve kitabın boş bir sayfasına Picasso’nun kendisini resmetmesine izin vermiştir. Resmin altına Picasso imzasını atmış ve Güler’e vermiştir. Ara Güler o resmin hala evinde olduğunu söylemiştir.

Ara Güler

Ara GülerAra Güler gazetecilik, yazarlık ve fotoğrafçılığın yanı sıra savaş foto-muhabirliği de yapmıştır. Hatta 4 savaşa (Filistin, Filipinler, Etiyopya ve Sudan) görevli olarak katılmış ve çektiği fotoğraflar dünya çapındaki gazete ve dergilerde yayınlanmıştır. Kendisi bir röportajında foto muhabirliği ile olan düşüncelerini şöyle anlatır: “Bir kere foto muhabirliği denen halt benimle başladı. Eskiden foto muhabiri yoktu ki fotoğrafçı vardı. Fotoğraf çekmek demek bir manzarayı, bir şeyi çekmek, varsa içinden bir şey çıkarmak falandır. Halbuki foto muhabirliği olayın kendisini çeken şeydir ve bunlar tarihe sonradan mal olur. Muhakkak tarihe geçer. Biz 20. Asrın foto muhabirleri, kameramanları görsel tarihi yazarız. Yazarların yazdığı tarih gibi uydurma değil. Gerçeği görür, yazar ve belgeleriz. Dört kere harbe gittim. Gerillalarla konuştum, yazdım, çektim. Bombalar dibimde patladı.”

Ara Güler

17 Ekim 2018’de hastaneye kaldırılan Güler, kalp yetmezliği sonucu 90 yaşında hayata gözlerini yumdu. Ara Güler gerek sahip olduğu kültürü, gerek marjinalliğiyle Türk fotoğrafçılarının duayenlerinden biriydi ve vefat etmesine rağmen hala ilham alınması gereken bir ustadır.

İşte geriye bıraktığı onlarca fotoğraftan birkaç tanesi…

Ara Güler (1928–2018) | Apollo Magazine

Ara Güler | İstanbul Photos

Ara Güler | İstanbul Photos

Ara Güler | İstanbul Color Photos

İstanbul Color Photos

Bir Cevap Yazın